• Αρχική
  • Επικαιρότητα
  • Χελώνα Blog
  • Το REQUIEM MEDITERRANEO του Ηπειρώτη συνθέτη Νίκου Παπακώστα στον ΙΑΝΟ

Το REQUIEM MEDITERRANEO του Ηπειρώτη συνθέτη Νίκου Παπακώστα στον ΙΑΝΟ

nikos-papakostas

Τη Μεγάλη Δευτέρα 18 Απριλίου

Η Αλυσίδα Πολιτισμού ΙΑΝΟΣ, Σταδίου 24, στην Αθήνα οργανώνει την Μεγάλη Δευτέρα 18 Απριλίου 2011 το μεσημέρι στις 12.30 εκδήλωση, προκειμένου να παρουσιάσει το έργο του Ηπειρώτη συνθέτη Νίκου Παπακώστα REQUIEM MEDITERRANEO.

Συμπληρώνεται ένας χρόνος από την Πρώτη Παγκόσμια πρεμιέρα του στην Λυρική Σκηνή Αθηνων, όπου δόθηκε με συντελεστές την Ορχήστρα Σύγχρονης Μουσικής της ΕΡΤ με διευθυντή τον Ανδρέα Πυλαρινό, σολίστ τον Βασίλη Λέκκα, την Καλλιόπη Βέττα, την Αναστασία Ζαννή και την Αγγελική Γκίκα και την σύμπραξη των χορωδιών «ΜΑΝΩΛΗΣ ΚΑΛΟΜΟΙΡΗΣ» Πεύκης με διευθυντή τον Χαράλαμπο Μιχαηλίδη και Εθνικού Ωδείου Καισαριανής με διευθυντή τον Γιάννη Κοντίτση. 

Σπουδαίοι συνθέτες και άλλοι άνθρωποι της τέχνης θα μιλήσουν για το έργο και θα προβληθούν στις γιγαντοοθόνες του ΙΑΝΟΥ αποσπάσματα από την παράσταση, πράγμα που θα γίνεται μέχρι την Μεγάλη Παρασκευή. Η εκδήλωση θα είναι δωρεάν και είναι ενταγμένη στις εκδηλώσεις του ΙΑΝΟΥ για την Μεγάλη Εβδομάδα.

Εισαγωγικό σημείωμα του συνθέτη Νίκου Παπακώστα στην έκδοση της παρτιτούρας του έργου REQUIEM MEDITERRANEO.

Η αφορμή για τη δημιουργία του ΑΠΟΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΥ βασίστηκε σε μια ιδέα του Μαέστρου Antonello Gotta, μετά τη συναυλία στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών τον Μάρτη του 2009, για τη συγγραφή ενός requiem, με την προοπτική να ενταχθεί στο ρεπερτόριο της COMPAGNIA D' OPERA ITALIANA. 

Συζητώντας ως προς τη δομή του έργου αυτού, εξέφρασα την άποψη, αλλά και την επιθυμία να βασίζεται σε κείμενα της Ορθοδόξου Εκκλησίας και στη λαϊκή μουσική της Ανατολικής Μεσογείου, πράγμα που ο Μαέστρος όχι μόνο δέχτηκε, αλλά και θεώρησε ότι είναι απόλυτα αναγκαίο. Ομολογώ ότι ουδέποτε υπήρξα ουσιαστικά ενταγμένος στην εκκλησιαστική ζωή και ποτέ μέχρι τώρα δεν είχα εντρυφήσει στα κείμενά της, πολύ περισσότερο σε κείμενα, που είχαν σχέση με την Εξόδιο Ακολουθία. Έτσι αποφάσισα να μελετήσω τα Ιδιόμελα του Ιωάννη Δαμασκηνού, κείμενα του 7ου αιώνα, προσπαθώντας να μεταφράσω και να αποδώσω ποιητικά το λόγο του με μια σύγχρονη μορφή και άποψη. Αυτό με έκανε να καταλάβω τον αστείρευτο πλούτο και την ασύγκριτη αξία ετούτων των μοναδικών κειμένων, που μαζί με τόσα άλλα, δυστυχώς και ατυχώς, παραμένουν αμετάφραστα και απρόσιτα έως τις μέρες μας.

Διαπίστωσα, ότι τα κείμενα της Εξοδίου Ακολουθίας είναι φιλοσοφημένα, άψογα από λογοτεχνική άποψη, αλλά, το σπουδαιότερο, βαθιά ουμανιστικά. Είναι δίπλα στον άνθρωπο, που θρηνεί την απώλεια του προσφιλούς προσώπου, συγγενή η φίλου, και συμμετάσχουν στη θλίψη και την οδύνη του. Προσπαθούν να δώσουν δύναμη και παρηγοριά και θεωρούν το θάνατο αναπόσπαστο μέρος του βιολογικού κύκλου, που οδηγεί σε μια άλλη ζωή και στην ένωση με το Θείο. Κρίμα αυτά τα κείμενα και οι απόψεις να μην είναι κτήμα ολόκληρου του λαού. Πόσο μεγάλη απώλεια θα ήταν για τον πολιτισμό και την ανθρωπότητα, αν ο Όμηρος, ο Αριστοτέλης και ο Πλάτων δεν είχαν μεταφραστεί σε όλες σχεδόν τις γλώσσες και τις διαλέκτους του κόσμου! 

Αποφεύγοντας την Εκκλησιαστική-Λειτουργική προσέγγιση, προσπάθησα να αποδώσω τον ποιητικό λόγο από καθαρά φιλοσοφική και θρησκευτική άποψη, όπως τη νοιώθει ο μέσος άνθρωπος, γιατί αυτό θεωρώ ότι είμαι κι εγώ. Προσπάθησα να μη στερήσω από τον αρχαίο λόγο τη διαχρονικότητα και αυθεντία του, επιδιώκοντας παράλληλα να δημιουργήσω απλούς, καθημερινούς και απόλυτα κατανοητούς στίχους, με σεβασμό στο πνεύμα των κειμένων, με τα οποία ερχόμουν σε επαφή για πρώτη φορά. Η διαδικασία αυτή κράτησε αρκετούς μήνες, αλλά ούτε στιγμή δεν μ' έκανε να μετανοήσω για το χρόνο που αφιέρωσα στη μελέτη και απόδοση αυτού του μοναδικού πνευματικού κληροδοτήματος.

Πριν από χρόνια άκουσα έναν Κρητικό λυράρη να μου λέει ότι «Εμείς τους φίλους τους καταβοδώνουμε με ΜΑΤΖΟΡΕ (χαρούμενες μουσικές κλίμακες) θέλοντας να μου πει ότι ο θάνατος είναι, πραγματικά, μια φυσιολογική εξέλιξη της ζωής και της φύσης. Κάτι σχετικό με τα λόγια αυτά βρήκα και σε πολλά κείμενα με παραδόσεις άλλων λαών, αλλά και από την Αρχαία Ελλάδα. Έτσι αποφάσισα το έργο αυτό, σαν μουσική σύνθεση, να έχει ένα καθαρά μεσογειακό χαρακτήρα και όχι τη γνωστή δομή και το τραγικό ύφος των Δυτικών μεγάλων Requiem. Να είναι ένας πραγματικός αποχαιρετισμός κάποιου δικού μας ανθρώπου. Ένας αποχαιρετισμός προκαθορισμένα προσωρινός, αφού είναι αναπόφευκτη η συνάντηση, έστω σε έναν ιδεατό χώρο και χρόνο. Και σ' έναν αποχαιρετισμό δεν υπάρχει μόνο η θλίψη για το χωρισμό, υπάρχει ο προβληματισμός, υπάρχουν οι αναμνήσεις, υπάρχει η αναζήτηση, υπάρχει η συγχώρεση, υπάρχει η ελπίδα, υπάρχει το αύριο...

Τελειώνοντας τον ΑΠΟΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟ, θα ήθελα να διαβεβαιώσω ότι δεν είχα ούτε την πρόθεση, ούτε και το στόχο να γράψω ένα έργο κλασικής μουσικής, μιμούμενος η συναγωνιζόμενος τη μεγαλοφυΐα ενός Μότσαρτ ή ενός Βέρντι αποποιούμενος την ιδιότητα του λαϊκού συνθέτη. Απλά ήθελα να δημιουργήσω ένα σύγχρονο, καθαρά λαϊκό έργο, που θα μπορούσε να εκτελεσθεί τόσο με παραδοσιακά όργανα, όσο και με συμφωνική ορχήστρα, χωρίς αυτό να αλλάζει το χαρακτήρα και τον προσανατολισμό του. 

Για το έργο δήλωσαν:

Ο Σεβασμιότατος Μητροπολίτης Περιστερίου Χρυσόστομος : 

Θερμά συγχαρητήρια στον συμπατριώτη μας μαέστρου κ. Νίκο Παπακώστα για την πανελλήνια και παγκόσμια πρωτοβουλία του να μελοποιήσει τους μοναδικούς εις την παγκόσμια φιλολογία ύμνους της εξόδιας ακολουθίας του Ιωάννη του Δαμασκηνού και να καταστήσει τούτους περισσότερο κατανοητούς και ζωτικούς εις τας ψυχάς και τας καρδίας όχι μόνον του Ορθοδόξου πληρώματος της Εκκλησίας μας , αλλά και ολόκληρης της Χριστιανοσύνης. Η προσπάθεια του μαέστρου αναμφισβητήτως τιμάει ιδιαιτέρως την πατρίδα μας και προβάλλει τον διαχρονικό αυτής πολιτισμό εις το παγκόσμιο κοινό και αποδεικνύει ότι τόπος μας δεν έχει μόνο ένδοξο παρελθόν αλλά και ένδοξο παρόν.

Ο μαέστρος Μιχάλης Πατσέας , Διευθυντής του Ωδείου KODALLY :

Είχα την τύχη να παρακολουθήσω τη "σύλληψη" του Requiem Mediterraneo, την ώρα που ο καλός μαέστρος Antonello Gotta το παρήγγειλε στον αγαπημένο μου φίλο Νίκο Παπακώστα. Το είδα να "κυοφορείται" στο μυαλό και στα χέρια του, να μεγαλώνει, έμβρυο μουσικό, στίχο το στίχο, μέτρο το μέτρο και να "γεννιέται" έτοιμο για την πρώτη του παρουσίαση. Ζηλεύω λίγο που δεν θα έχω αυτή τη φορά τη χαρά να το διευθύνω πρώτος. Γλυκιά επιμνημόσυνη δέηση με ήχους Ελληνικούς και Μεσογειακούς.

O Διευθυντής της COMPAGNIA D' OPERA ITALIANA Μαέστρος Αντονέλο Γκόττα: To requiem Mediterraneo του Νίκου Παπακώστα αποτελεί σημείο αναφοράς για τα ελληνικά αλλά και για τα παγκόσμια μουσικά δρώμενα.